Hoe werkt bier brouwen?

Een handleiding voor durvers

Bier is wereldwijd een van de meest populaire drankjes die er zijn. Een echte bierliefhebber voelt zich dan ook gezegend door de vele verschillende soorten waar hij of zij uit kan kiezen. Van licht tot donker en van een laag tot een hoog alcoholpercentage. Het aantal verschillende biertjes waar je uit kunt kiezen, is haast niet te tellen. Voor bijna iedereen is er wel een biertje te vinden dat volledig naar smaak is. 

Maar waar komen de verschillende smaken eigenlijk vandaan? Hoe wordt zo’n biertje gebrouwen? En hoe kan het dat verschillende biertjes verschillende smaken hebben? Er zijn maar weinig mensen die het antwoord op deze vragen weten. Vandaar dat we bij deze het proces rondom het brouwen van bier eens onder de loep nemen. We nemen je graag mee in het volledige proces waar een drinkbaar biertje uiteindelijk het resultaat van is. Dat start natuurlijk bij de ingrediënten.

Blond

Vanaf € 8,95 per fles van 75 cl
  • Hoppig & fris

Dubbel

Vanaf € 9,45 per fles van 75 cl
  • Fruitig

Tripel

Vanaf € 9,95 per fles van 75 cl
  • Bitter & hoppig

Gratis verzending vanaf €49,99​

Levering binnen 1-3 dagen

Vaderdag gepersonaliseerd bier 863x1024 - Hoe wordt bier gemaakt?

De ingrediënten van bier:

Laten we beginnen bij het begin, de ingrediënten. Net als elke andere vorm van drank of voedsel bestaat het totaal uit enkele verschillende ingrediënten. In dit geval gaat het om de volgende 4 bestanddelen van bier: 

Het ingrediënt met het grootste aandeel in het uiteindelijke bierproduct is water. Meer dan 90% van bier is namelijk water. De mineralen in het gebruikte water zijn daarbij van essentieel belang. De hoeveelheid, de samenstelling en de verhouding van de mineralen zegt namelijk iets over hoe het biertje gaat smaken. Wanneer water heel zacht is en het weinig mineralen bevat, kan dit goed gebruikt worden voor een soepel en schoon biertje. Een Pilsener is hier een mooi voorbeeld van. Water dat juist veel mineralen bevat, is dan weer beter geschikt voor hopbitter bier. Hier zijn de welbekende Pale Ales dan weer een voorbeeld van.
Een brouwer let dus goed op het aandeel van mineralen in het water dat hij of zij gebruikt tijdens het brouwen van een biertje. Dit kan een flinke invloed hebben op het eindresultaat.

Een ander basisonderdeel van bier is mout. Het gaat hierbij om graan dat eerst ontkiemd is en vervolgens werd gedroogd. In het proces is speciaal brouwgerst vereist, omdat normaal gerst niet bij het brouwen van bier gebruikt kan worden. Het type mout dat je gebruikt, is vervolgens van doorslaggevend belang wat de geur, kleur, smaak en schuimkraag van het bier betreft. Hier is mout verantwoordelijk voor. Erg belangrijk dus om vooraf te bedenken wat voor bier je wilt gaan brouwen en wat voor mout je daarvoor nodig hebt. Qua mout kun je kiezen tussen de volgende graansoorten:
• Gerst: Dit is de meest populaire optie. Dit heeft vooral te maken met de gunstige verhouding tussen zetmeel en eiwit in dit type graan. Bovendien bevat het waardevolle enzymen voor in het brouwproces en is gerst stevig genoeg voor een latere fase van het brouwen.
• Tarwe: Gebruik je tarwe tijdens het brouwproces, dan eindigt je biertje met een wat troebelere look en een iets grotere schuimkraag. Dit is het gevolg van de grote hoeveelheid eiwitten in dit type graan.
• Haver: Zorgt voor de smaak van havermout. Herkenbaar aan het vollere en meer fluwelen mondgevoel van het bier.
• Rogge: Rogge geeft juist weer een wat meer kruidige smaak aan bier. In de verte doet het sommige fijnproevers denken aan roggebrood.
• Overige graansoorten: Verder zijn er nog andere graansoorten, allemaal met specifieke eigenschappen. Voorbeelden zijn maïs, spelt, emmer en rijst.

Met hop zijn we aanbeland bij het meest kostbare ingrediënt van bier. Het voordeel is dan weer dat je er als brouwer niet al te veel van hoeft te gebruiken. Dankzij hop krijgt een biertje de bittere eigenschappen en wordt er ook een geur aan het bier meegegeven. Bovendien is hop zeer waardevol wanneer het gaat om de houdbaarheid. Hop werkt namelijk conserverend. Het zorgt ervoor dat bacteriën gedood worden. Ook qua hop heb je een uitgebreid aanbod aan verschillende opties om je bier mee te brouwen.
Ze zijn grofweg onder te verdelen in 3 hoofdcategorieën:

Bitterhop: Zoals de naam al zegt, geeft bitterhop een bittere smaak aan bier. Dit is het geval dankzij de alfazuren die gedurende het bouwproces worden omgezet in bittere stoffen.
Aromahop: Aromahop bevat bepaalde oliën, die een fruitige of bloemige geur afgeven. Bij dit type hop ligt de focus dus meer op de aroma, ofwel de geur.
Dubbeldoelhop: Dubbeldoelhop bevat zowel de eerdergenoemde alfazuren als ook de aromahop.

Het vierde en laatste hoofdbestanddeel van bier is gist. Een levend organisme, waar wel honderden verschillende soorten van bestaan. Voor het brouwproces gaat de voorkeur uit naar geïsoleerde gisten. Dit houdt in dat alle gistcellen volledig gelijk zijn. Ook qua gist zijn er weer verschillende soorten. Je hebt bovengist, ondergist en spontane gist.

De verschillende processen van bier brouwen

Nu we door hebben genomen wat de benodigde ingrediënten bij bier brouwen zijn, is het tijd voor de processen zelf. Want na het verzamelen van de ingrediënten ben je er natuurlijk nog lang niet. Het brouwproces is onder te verdelen in een aantal verschillende stappen. We zullen deze stappen even kort doornemen om je een beter beeld te geven van wat er nu allemaal achter de schermen gebeurt bij het produceren van een biertje. 

Stap 1
Mouten
mouten 768x400 - Hoe wordt bier gemaakt?

Wanneer graan geoogst is, moet het gemout worden. Tijdens dit proces ontkiemt het graan en vormen de enzymen zich die je als brouwer nodig hebt. Vervolgens wordt het ontkiemde graan gedroogd door het te verhitten. 

Stap 2
Schroten

Voor de verwerking van mout, is het nodig dat het zetmeel en de vrijgekomen enzymen bloot komen te liggen. Om dit te doen, worden de graankorrels geplet. Dit heet schroten. 

Stap 3
Maischen

Maischen wordt ook wel versuikeren genoemd. Het geschrote mout wordt met water gemengd. Dit vormt samen een beslag. Door het in verschillende stappen op temperatuur te brengen worden de enzymen in het mout actief. Uiteindelijk zorgen de vrijgekomen enzymen uit het mout ervoor dat zetmeel wordt afgebroken tot suikers. Het zijn deze suikers die we als basis nodig zullen hebben voor de alcohol. Hoeveel en welke suikers zullen later een grote impact hebben op het bier.

Stap 4
Spoelen en klaren

Tijdens het spoelen en klaren wordt het beslag van de vorige stap gefilterd, zodat er een vloeistof overblijft. Deze vloeistof noemen we wort. En is de heldere basis voor ons bier.

Stap 5
Koken

De vrijgekomen wort moet gesteriliseerd worden, zodat allerlei onnodige smaakjes verdwijnen. Dit is ook het moment dat de hop aan de vloeistof wordt toegevoegd. Hop heeft kenmerken die het conserveren en de sterilisatie van het bier bevorderen. Tegenwoordig is het echter voornamelijk een ingredient voor de bittere smaak en aroma. Welke hop en de hoeveelheid zal terug de smaak en het type bier beïnvloeden. 

Stap 6
Whirlpool

De whirlpool wordt niet door iedereen gebruikt, maar heeft wel degelijk een toegevoegde waarde. Door flink roeren ontstaat een draaikolk, die de laatste overgebleven eiwitten en stukjes hop vloeibaar maakt. 

Stap 7
Koelen

Na het eerdere koken, moet de wort direct gekoeld worden. Voor bovengistend bier geldt dat 20 tot 25 graden Celsius ideaal is en voor ondergistend bier is dit 8 tot 12 graden Celsius. 

Stap 8
Vergisting
gist tank 683x1024 - Hoe wordt bier gemaakt?

De gekoelde wort krijgt nu gist toegediend. Dit gist zet de aanwezige suikers om in alcohol, CO2 en enkele andere smaakstoffen. De temperatuur waarop deze gisten toegevoegd zijn zal het type bier voor een stuk bepalen. Hiervan komt namelijk de benaming bier op hoge of lage gisting. 

Stap 9
Lageren

Gedurende het lageren krijgt de ontstane stof te maken met allerlei chemische processen, zodat ook de laatste ongewenste smaakstofjes verdwijnen. De brouwer kan spelen door het bier kort of lang te laten rijpen. Indien men extra hop zou toevoegen spreken we van dry hopping. 

Stap 10
Afvulling
bier bottelen 768x512 - Hoe wordt bier gemaakt?

Met het verpakken is het zaak dat er zo min mogelijk zuurstof in de fles komt. Dit verpest de smaak. Eerst moet er CO2 in de verpakking komen en vervolgens moet het bier er snel achteraan gegoten worden. 

Verschillende vormen bier maken?

Hoe maken we al de verschillende types?

Waar niet veel mensen van op de hoogte zijn en wat we hierboven reeds kort aanhaalden, is dat er qua gisting drie verschillende opties zijn die voor drie zeer verschillende resultaten zorgen.
Ze worden dan ook als drie verschillende vormen van bier maken gezien. We hebben het dan over: 

Bij lage gisting zakt de gist volledig naar de bodem. Om dit voor elkaar te krijgen, wordt gebruik gemaakt van de gistsoort Saccharomyces carisbergensis. Deze vorm van gisting duurt relatief langer en vindt plaats bij temperaturen van 4 tot 12 graden Celsius. Het is vooral een populaire methode omdat er weinig kans is op besmetting door bacteriën. Hierdoor kiezen veel grote brouwers vaak voor deze methode. Het is veiliger. Een voorbeeld van een bekend biertje dat door middel van lage gisting is gebrouwen, is Pilsener.

: In het geval van hoge gisting blijft het gist juist bovenin hangen. De gistsoort Saccharomyces cerevisiae wordt gebruikt bij temperaturen van 15 tot 25 graden Celsius. Dankzij deze hogere temperatuur is deze vorm van gisten ook vatbaarder voor bacteriën. Dit maakt het gistingsproces lastiger te controleren. Aangezien het risicogehalte hierbij hoger is, worden er vaak minder grote hoeveelheden in één keer geproduceerd. Een voordeel is dan weer dat er veel esters als bijproduct van het gist worden geproduceerd. Dit geeft een unieke smaak aan het bier, wat veel brouwers aantrekt. Want wanneer het dan wel lukt, dan is het verkregen bier van een speciale kwaliteit. Een voorbeeld van biertjes die door middel van hoge gisting worden gebrouwen, zijn de biertjes van Make Your Own Spirit.

Het grootste verschil tussen spontane gisting en de twee eerdergenoemde vormen is dat er geen controle is over de soort gist die wordt gebruikt. Het verkregen wort stelt men bloot aan de open lucht, zodat wilde gistcellen de vergisting starten. Deze methode resulteert uiteindelijk in verschillende smaken, die bij andere manieren van gisten niet waren overgebleven. Het zorgt als het ware voor een meer onverwachte smaak.

Brouwerij 1024x724 - Hoe wordt bier gemaakt?

Heel veel informatie natuurlijk! Wie kan het nog allemaal bijhouden? Veel belangrijker natuurlijk is het proeven zelf. Want dat blijft het belangrijkste: een fris en lekker biertje. 

Met bovenstaande informatie kan je echter op de volgende barbecue of terras namiddag je vrienden en familie verassen met je uitgebreide bierkennis! 

Proef zeker eens van onze bieren van hoge gisting en laat ons weten wat jullie er van vonden. Wij horen jullie reacties graag! 

Share on facebook
Facebook
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on twitter
Twitter
Share on google
Google+

GO AHEAD PICASSO,
THE CANVAS IS YOURS!

ober met 3 flessen plateau illustratie
Vaderdag Bierpakket - Hoe wordt bier gemaakt?

Blond

Vanaf € 8,95 per fles van 75 cl
  • Hoppig & fris

Dubbel

Vanaf € 9,45 per fles van 75 cl
  • Fruitig

Tripel

Vanaf € 9,95 per fles van 75 cl
  • Bitter & hoppig

Gratis verzending vanaf €49,99​

Levering binnen 1-3 dagen